Program autorski

gieg3

 

Igrzyska olimpijskie – tradycja i współczesność

 

I. Wstęp

             a/ Komentarz merytoryczny

          W 1896 roku w Atenach po raz pierwszy miały miejsce nowożytne igrzyska olimpijskie. Od tamtego czasu stały się bezsprzecznie największą imprezą sportową w skali globalnej. Źródłem inspiracji dla Pierre’a de Coubertin, wskrzesiciela idei olimpijskiej, były starożytne igrzyska rozgrywane w greckiej Olimpii przez prawie 1200 lat. Igrzyska te były nie tylko niedościgłym wzorem rywalizacji sportowej, ale też oddziaływały przez cały czas swojego istnienia w sferze wartości intelektualnych, etycznych i estetycznych. Sięgnięcie do ideałów wywodzących się z greckiej Olimpii na potrzeby edukacji wydaje się być szczególnie ważne dzisiaj, kiedy coraz częściej odchodzi się od głęboko humanistycznej roli sportu w szeroko pojętej rywalizacji międzyludzkiej na rzecz powszechnej komercjalizacji zjawiska współzawodniczenia. Nie sposób też pominąć znaczenia wychowawczej roli igrzysk, związanej z przestrzeganiem zasad fair play. Staje się to tym ważniejsze, że współbrzmi to z filozofią kalokagathos, czyli dążeniem do zrównoważonej doskonałości w sferze intelektualnej i fizycznej. „Olimpizm mieści się w nurcie pedagogiki humanistycznej, jest otwarty na człowieka, który stale i konsekwentnie „rozgrzewa” siebie wewnętrznie do działania. (…) Wysuwa się zatem potrzeba nawiązywania do tradycji, według której boisko jest zrobione na miarę człowieka”[1]

Igrzyska olimpijskie – tradycja i współczesność” to program sięgający do korzeni tradycji współzawodnictwa olimpijskiego. Obejmuje on zapoznanie uczniów z takimi dyscyplinami odbywającymi się w starożytności jak różne rodzaje biegów i pięć dyscyplin pentatlonu. Akcentuje naśladowanie antycznych wzorów jakie wypracowano w ponad tysiącletniej historii igrzysk. Jest to cykl  zajęć odbywających się corocznie w szkole według schematu i reguł podobnych do tych obowiązujących w czasach starożytnych.

Udział w zajęciach programu to szansa na uczestnictwo w igrzyskach olimpijskich dla szerokiego kręgu  młodzieży szkolnej. Najistotniejszym elementem programu jest zorganizowanie i przeprowadzenie zawodów pod nazwą „Starożytne igrzyska olimpijskie w szkole”, które mają być podsumowaniem całości zajęć. Pozwalają one młodzieży na kontynuowanie antycznych zmagań olimpijskich i poczucie  więzi z ich starożytna tradycją. ”To właśnie w Olimpijskiej tradycji najwyraźniej przejawia się idea równości i braterstwa, wywodząca się bezpośrednio z greckiego humanizmu i propagująca przyjaźń zamiast wrogości i sportową rywalizacje zamiast walki”. [2]        Efektem zajęć ma być „kształtowanie postaw warunkujących sprawne i odpowiedzialne funkcjonowanie ucznia we współczesnym świecie” i „działanie jako krytyczny konsument sportu /cel kształcenia ogólnego podstawy programowej dla gimnazjum i liceum/ i „występowanie jako krytyczny konsument (odbiorca) sportu „/wymaganie ogólne postawy programowej z wf/.

b/ Komentarz metodyczny

Całość programu na IV etapie kształcenia  obejmuje  około 15 – 20 godzin zajęć  w trzech latach nauki. To 0k 7,5% czasu poświęconego na wychowanie fizyczne w szkole ponadgimnazjalnej z 270 godzin obowiązkowych w liceum. Nowa podstawa programowa, która weszła do użytku szkolnego nie precyzuje w jaki sposób nauczyciel ma osiągnąć zakładane cele. Podaje jedynie wymagania ogólne i szczegółowe. „Wiadomości i umiejętności, które zdobywa uczeń na III i IV etapie edukacyjnym  opisane są, zgodnie z ideą europejskich ram kwalifikacji, w języku efektów kształcenia. /Zalecenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie ustanowienia europejskich ram kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie(2008/C111/01)/”. Do tematu szeroko pojętej wiedzy olimpijskiej nawiązuje tylko jedno zdanie z wymagań  nowej podstawy programowej dla III etapu edukacyjnego: „uczeń wyjaśnia, co symbolizuje flaga i znicz olimpijski”. W całej podstawie programowej wychowania fizycznego wraz z komentarzem  wydanej przez MEN nie pojawia się sprawa edukacji olimpijskiej w żadnym innym miejscu. Jednak nowa podstawa programowa kładzie nacisk na tworzenie przez nauczycieli wf  własnych programów autorskich. To w nich mają się znaleźć treści realizujące cele kształcenia  i wymagania szczegółowe nowej podstawy programowej.  To nauczyciel wybierając tematykę zajęć uwzględnia w planie wynikowym  jakie zajęcia poprowadzi z uczniami aby zrealizować postawione przed nim wymagania. Program „Igrzyska olimpijskie – tradycja i współczesność” jest propozycją realizacji tych wymagań  poprzez zajęcia  między innymi z atletyki starożytnej. Treści  edukacyjne o starożytnych igrzyskach olimpijskich są obecne w programie szkolnym z historii w klasie pierwszej gimnazjum. Biorąc pod uwagę, że program ma charakter liniowy z całą pewnością nawiązania do sportu starożytnego nie pojawią się  aż do zakończenia edukacji ucznia na poziomie podstawowym.  Uważam, że nauczyciele wychowania fizycznego są predysponowani do tego aby w miarę posiadanych możliwości kontynuować edukację olimpijską na wychowaniu fizycznym.  Doskonale nadaje się ona do kształtowania postaw uczniów wymienionych w ogólnej podstawie programowej dla III i IV etapu edukacji: uczciwość, szacunek dla innych, ciekawość  poznawcza, gotowość do uczestnictwa w kulturze, poszanowanie innych kultur i  tradycji.  Program wpisuje się również w działania szkoły mające na celu zapobieganie wszelkiej dyskryminacji ponieważ  dotyczy igrzysk starożytnych,  które były wyłącznie domeną mężczyzn a program może być realizowany zarówno przez uczniów jak i uczennice. Aktywności podejmowane przez dziewczęta i chłopców w tym programie obejmują konkurencje biegowe, rzut dyskiem, oszczepem, skok w dal oraz elementy mocowania się a więc należą do tradycyjnych działań podejmowanych na wychowaniu fizycznym, które są wspólne dla obu płci.  Program nie nawiązuje bezpośrednio do tradycji wyścigów  na hipodromie z powodu niemożności prowadzenia takich zajęć w szkole. Tradycja walk bokserskich, zapasów czy pankrationu. jest zaakcentowana tylko poprzez zorganizowanie pokazowej i wyreżyserowanej walki z elementami zapasów i boksu /bez elementu rywalizacji/. Program w dużej części nawiązuje do starożytnego pentatlonu ze względu na jego podobieństwo z podstawowymi dyscyplinami lekkoatletycznymi i możliwością ich  realizacji z młodzieżą. Program nie narzuca nauczycielowi sposobów realizacji celów programu ani nie podaje przykładowych konspektów lekcji. Są one zależne tylko od  inwencji nauczyciela i jego kompetencji. W programie uwzględniono zalecenia nowej podstawy programowej mówiącej że „do najważniejszych umiejętności zdobywanych  przez ucznia w trakcie kształcenia ogólnego na wszystkich przedmiotach należy umiejętność sprawnego posługiwania się nowoczesnymi technologiami informacyjno-komunikacyjnymi, umiejętność wyszukiwania, porządkowania i wykorzystania informacji z różnych źródeł z zastosowaniem tych  technologii”. Aby zrealizować to zalecenie wprowadza się współpracę uczniów i nauczyciela przy tworzeniu „Wirtualnego Altis”, oraz strony interenetowej dla programu,  która może zawierać też wiele innych treści dotyczących olimpizmu starożytnego i współczesnego oraz jest polem doskonalenia umiejętności posługiwania się tymi technologiami w celu popularyzacji szeroko pojętej kultury fizycznej.

Elementem programu jest specjalnie przygotowana edukacyjna gra planszowa pt. „Igrzyska w Olimpii” wraz z fabułą i kompendium wiedzy, z której może skorzystać nauczyciel i uczeń. Jej celem jest zaciekawienie i zainteresowanie ucznia przebiegiem starożytnych igrzysk bez użycia tradycyjnego „gorsetu dydaktycznego”. Do rozszerzenia wiedzy o treściach  programu można posłużyć się też zasobami internetu lub wybranymi pozycjami książkowymi, które można zakupić w księgarniach internetowych „w celu wszechstronnego przygotowania uczniów do samokształcenia i świadomego wyszukiwania, selekcjonowania i wykorzystywania informacji.”  Program pod względem metodycznym jest ciekawą i innowacyjną formą zajęć, stwarza wiele różnych możliwości organizacji lekcji. Pozostaje w zgodzie z   podstawą programową z wychowania fizycznego. Może służyć do zainteresowania młodzieży nowym spojrzeniem na wychowanie fizyczne, rekreację i sport jako atrakcyjną formę kultury czasu wolnego i wartościowego wypoczynku. Ważne jest też i to, że wychowanie przebiega w taki sposób, jak w najdawniejszych czasach, gdzie na boisku sportowym lub w jego najbliższym sąsiedztwie odbywały się lekcje wychowania fizycznego, moralnego i społecznego.

II. Cele programu

A/ Cele ogólne

  1. Upowszechnianie idei olimpijskiej  i rywalizacji sportowej w oparciu o wzory antyczne.
  2. Upowszechnienie wiedzy o sukcesach polskich olimpijczyków  i ich wkładzie w rozwój sportu w Polsce.
  3. Promowanie humanistycznych wartości sportu poprzez upowszechnianie zasad fair play utożsamianych z ideą olimpijską
  4. Ukazanie piękna sportów lekkoatletycznych /biegi, skok w dal, rzut dyskiem i oszczepem/ poprzez nawiązanie do najwspanialszych tradycji greckiej kultury antycznej.
  5. Wyłonienie liderów sportu szkolnego w lekkoatletyce.
  6. Promocja talentów plastycznych i teatralnych młodzieży w oparciu o twórczość związaną z tradycją olimpijską.
  7. Kształtowanie zamiłowania do  dokumentacji  imprez sportowych.
  8. Promocja priorytetów i osiągnięć sportowych szkoły
  9. Promocja nowych narzędzi edukacyjnych w zakresie wychowania fizycznego.
  10. Promocja walorów zdrowotnych, wysiłku na świeżym powietrzu.
  11.  Zagospodarowanie wolnego czasu  uczniów.

B/ Cele szczegółowe

  1. Uczeń zna starożytną tradycję olimpijską i rozumie jej znaczenie dla współczesnego sportu.
  2. Uczeń zna polskich olimpijczyków i potrafi wskazać ich osiągnięcia.
  3. Uczeń rywalizuje w oparciu o zasady fair play.
  4. Uczeń potrafi wykonać skok w dal, rzut dyskiem, rzut oszczepem według zasad obowiązujących w starożytności i współcześnie.
  5. Uczeń zna biegowe konkurencje starożytne i potrafi w nich uczestniczyć wg reguł antycznych.
  6. Uczeń dostrzega ciągłość tradycji olimpijskiej i  różnice  pomiędzy igrzyskami starożytnymi i współczesnymi,

III. Treści programu – materiał nauczania

A/ Biegi

1. Dromos: start wysoki, starożytne komendy startowe, technika biegu po prostej, losowanie do biegu, zasady eliminacji i wyłaniania zwycięzcy w biegu dromosie, antyczny falstart, balbis, wiadomości o tradycji najstarszej konkurencji igrzysk w Olimpii – miano eponyma, heraje –  bieg kobiet, współczesny i starożytny sprint – porównanie, polscy sprinterzy na igrzyskach nowożytnych i ich sukcesy.

2. Diaulos: start wysoki i komendy startowe, technika biegu po prostej i zawracania na balbis, taktyka przedłużonego sprintu, porównanie diaulosu z biegiem na 400m, polscy 400 –  metrowcy na igrzyskach nowożytnych i ich osiągnięcia.

3. Dolichos: zasady i technika startu, komendy startowe, sygnały startowe i sygnały ostatniego „okrążenia” w starożytności i dziś, technika i taktyka obiegnięcia kamptera, rozkład sił w biegu, biegi długie w starożytności i współcześnie, polscy średniodystansowcy i długodystansowcy na igrzyskach nowożytnych i ich sukcesy.

4. Hoplites dromos: zasady i technika startu do biegu z tarczą , komendy startowe, technika biegu z tarczą w ręce, technika zawracania na balbis, taktyka biegu, tradycja biegu w uzbrojeniu, zasady bezpieczeństwa w czasie biegu.

B/ Pentatlon starożytny

1. Halma – skok w dal z ciężarkami/haltery/, technika wykonania skoku z obciążeniem z miejsca, zasady pomiaru i wyłonienia zwycięzcy, przepisy starożytne i współczesne do skoku w dal, polscy olimpijczycy w skokach lekkoatletycznych w dal i ich osiągnięcia.

2. Acontisma – rzut oszczepem, technika wykonania rzutu, budowa oszczepu, pomiar i wyłonienie zwycięzcy, przepisy rzutu oszczepem w starożytności i współcześnie, polscy olimpijczycy w rzucie oszczepem i ich osiągnięcia, zasady bezpieczeństwa w trakcie zajęć.

3. Dyscobolia – rzut dyskiem, technika wykonania rzutu w półobrocie, zasady pomiaru i wyłonienia zwycięzcy, budowa dysku, zasady rzutu – balbis, zasady bezpieczeństwa w trakcie zajęć, polscy olimpijczycy w rzucie dyskiem i ich sukcesy.

4. Dromos – bieg na jeden stadion, start wysoki, starożytne komendy startowe, technika biegu po prostej, losowanie do biegu, zasady eliminacji i wyłaniania zwycięzcy w dromosie, antyczny falstart, balbis, wiadomości o tradycji najstarszej konkurencji igrzysk w Olimpii, współczesny i starożytny sprint – porównanie, polscy sprinterzy na igrzyskach nowożytnych i ich osiągnięcia.

5. Pale – zapasy, tradycja starożytnych zapasów, zasady rywalizacji, „efedros”, skamma, konkurs siłowy w parach, zasady wyłaniania zwycięzcy w końcowej klasyfikacji pentatlonu, igrzyska wieńczące, polscy zapaśnicy na igrzyskach nowożytnych i ich sukcesy.

C/ Elementy uzupełniając

1.      Edukacyjna gra planszowa „Igrzyska w Olimpii”, poznanie fabuły gry i informacji  z zakresu: chronologii przygotowań i przebiegu igrzysk, pojęcia związane ze sportem starożytnym, nazwy geograficzne związane z igrzyskami starożytnymi, indeks postaci kojarzonych ze sportem starożytnym, mity o powstaniu igrzysk, zabudowania Olimpii i ich przeznaczenie, panhelleńskie igrzyska starożytne. Gra jest załącznikiem nr 1 do programu. Składa się z planszy do gry, fabuły i dodatku edukacyjnego.

2.      Pięciobój starożytny – turniej klasowy, organizacja, przeprowadzenie, sędziowanie, rola muzyki w pentatlonie, zasady bezpieczeństwa, wieńczenie zwycięzców, zasady fair play w rywalizacji, polscy wieloboiści na igrzyskach olimpijskich i ich sukcesy.

 3.      Konkurs wiedzy o igrzyskach „Starożytność i współczesność”

 4.      Konkurs plastyczny na zdobienie tarczy  do biegu hoplites dromos

5.      Agon teatralny – konkurs recytatorski w oparciu o XXIII księgę Iliady Homera opisującą  igrzyska Greków pod Troją lub inne teksty o tematyce sportowej.

6.      Starożytne igrzyska olimpijskie w szkole  – zawody szkolne lub międzyszkolne, łączne zmaganiawg treści( IIIa 1-4, IIIb 1-5, III c 1, 3,4,5,7). Te igrzyska mogą być połączone z dodatkowymi konkurencjami sportowymi wynikającymi z potrzeb, priorytetów i tradycji szkoły. Przykładowy scenariusz igrzysk jest załącznikiem nr 2 do programu.

7.     Prawo do pieśni i posągu – „Wirtualne Altis” wykonanie strony internetowej o igrzyskach, relacja z igrzysk, honorowanie zwycięzców i uczestników zmagań sportowych – tradycja wieńczenia zwycięzców w greckiej Olimpii.

8.     Spotkanie z olimpijczykiem – organizacja spotkania dla młodzieży szkolnej z reprezentantem Polski na igrzyska olimpijskie.

IV. Procedury osiągania celów

a/ Proponowane metody pracy w trakcie realizacji programu

W nauczaniu teorii proponuję zastosować webquest czyli metodę projektu z wykorzystaniem  internetu. To prosty i dostępny dla wszystkich sposób zdobywania i przekazywania informacji. Dobre wyniki da też wykorzystanie programu Power Point do tworzenia prezentacji, co pozwoli w atrakcyjny i nowoczesny sposób przedstawić treści programowe. Dotyczy to głównie treści z wiedzy o polskich olimpijczykach i ich osiągnięciach. Podstawowym narzędziem przekazania informacji i wiedzy o antycznych zmaganiach może być gra planszowa, zawierająca w swojej fabule znaczne pokłady informacji związane z igrzyskami starożytnymi. Zasoby wiedzy można zamieszczać na specjalnej stronie utworzonej na potrzeby wychowania fizycznego w szkole.

b/ Uwagi dotyczące wdrażania i realizacji programu

  1. Projekt przeznaczony jest dla uczniów i uczennic gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych..
  2. Dla dziewcząt można zaproponować zamiast dromosu  bieg na ¾ stadionu nawiązujący do igrzysk kobiet rozgrywanych również w Olimpii – igrzyska herajskie.
  3. Dla uatrakcyjnienia Starożytnych Igrzysk Młodzieży realizowanych według punktu IIIc / 6 można uzupełniać je o inną działalność sportową lub rekreacyjną nawiązującą do tradycji, osiągnięć i priorytetów szkoły. Powinny one jednak nawiązywać do aktualnych wydarzeń związanych z ruchem olimpijskim.
  4. Zajęcia można realizować w oparciu o zewnętrzne obiekty sportowe: bieżnia, boisko trawiaste.
  5. Należy zachować daleko idącą ostrożność przy zajęciach z rzutu dyskiem i oszczepem.
  6. Należy stosować odpowiednio długie przerwy pomiędzy konkurencjami w pentatlonie, aby nie przeciążyć wysiłkiem uczniów.
  7. Dla popularyzacji i promocji Starożytnych Igrzysk Młodzieży należy zlecić uczniom wykonanie strony internetowej igrzysk w celu uhonorowania na niej zwycięzców w zawodach i robić to cyklicznie rok po roku – wirtualna galeria zwycięzców.
  8. Można zakupić do biblioteki szkolnej ciekawe książki opisujące starożytne igrzyska /patrz literatura/.
  9. Gra planszowa może byś używana jako forma aktywizacji ucznia niećwiczącego na zajęciach.
  10. Gra planszowa może być również używana w świetlicy czy w domu ucznia. Po kilku grach uczeń staje się ekspertem w dziedzinie starożytnych igrzysk olimpijskich /fabuła gry zawiera zasoby informacji z historii/.
  11. Można zorganizować przy pomocy uczniów pokazowe walki w pankratione czy zapasach, ale nie mogą one zawierać elementów rywalizacji lecz jedynie być wyreżyserowaną ilustracją zmagań starożytnych zawodników.
  12. Do realizacji programu potrzebny jest sprzęt lekkoatletyczny: dyski 1,5 kg, oszczepy treningowe, znaczniki do biegów, kamptery – drewniane klocki o średnicy ok. 30 cm i wysokości 60 cm, tabliczki do oznaczania odległości w rzutach i skoku w dal, taśma miernicza, jednakowe tarcze do biegu hoplites dromos, lina do przeciągania w pentatlonie – pale, zastępującą walkę wręcz.
  13. Dla zwycięzców można postarać się o nagrody w formie wieńca z gałązek oliwki lub materiału go przypominającego.
  14. Można zlecić uczniom wykonanie tarcz do biegu hoplites dromos i następnie ocenić je w konkursie plastycznym na najdoskonalsze zdobienie tarczy wg wzorów greckich.
  15. W konkurencjach pentatlonu: rzut dyskiem, rzut oszczepem, skok w dal może towarzyszyć muzyka – gra na flecie.
  16. W razie cyklicznej realizacji igrzysk można imieniem zwycięzcy dromosu nazwać okres czasu /olimpiada/ do rozegrania następnych igrzysk – tzw. miano eponyma.
  17. W ocenianiu zajęć z programu stosuje się wymagania edukacyjne jak na innych lekcjach wf.
  18. Warto propagować wiedzę na temat igrzysk starożytnych i nowożytnych oraz podkreślać sukcesy polskich olimpijczyków, szczególnie tych, którzy byli zwycięzcami w swoich konkurencjach. Można to robić przez konkursy wiedzy organizowane w formie klasowych czy tez szkolnych lub międzyszkolnych turniejów wiedzy.
  19. Konkurs wiedzy olimpijskiej „Starożytność i współczesność” organizuje nauczyciel w oparciu o materiały edukacyjne użyte w programie lub wybraną przez siebie literaturę, którą wcześniej zamieszcza w dostępnym miejscu informując o tym zainteresowanych uczniów.
  20. Programowi może towarzyszyć konkurs recytatorski jako agon teatralny, gdzie uczniowie rywalizują w interpretacji XXIII księgi Iliady Homera opisującej igrzyska Greków walczących pod Troją lub recytują inne fragmenty literatury związane z antycznymi igrzyskami lub współczesne teksty o tematyce sportowej – korelacja z językiem polskim.
  21. W konkursie na opracowanie najbardziej greckiej tarczy do hoplites dromos uczniowie używają jednakowych tarcz, z którymi później biorą udział w biegu.
  22. Treści programu korelują z historią, językiem polskim i mają wartości wychowawcze a elementy „wirtualnego Altis” współbrzmią z informatyką i technologią informacyjną.
  23. Dla wzmocnienia motywacji wewnętrznej uczniów można publikować wyniki rywalizacji na specjalnie do tego założonej stronie Starożytnych Igrzysk Młodzieży lub w zakładce wf na szkolnej stronie internetowej.

V. Opis założonych osiągnięć uczniów i sposoby ich oceny

a/Osiągnięcia

Na ocenę celującą: uczeń zna wszystkie konkurencje starożytne ujęte w programie, potrafi w nich uczestniczyć i rywalizować w oparciu o reguły wywodzące się ze starożytności, zna antyczne i współczesne komendy startowe, zna nomenklaturę starogrecką i potrafi opisać przebieg igrzysk starożytnych, zna zasady bezpieczeństwa przy wykonywaniu rzutów dyskiem i oszczepem, potrafi wyłaniać zwycięzców wg antycznych wzorów, potrafi wyjaśnić ciągłość idei starożytnych igrzysk jako inspiracji dla sportu współczesnego, zna i stosuje zasady fair play w rywalizacji, zna polskich olimpijczyków i ich osiągnięcia w konkurencjach objętych programem, docenia znaczenie wysiłku fizycznego dla zdrowia człowieka.

Na ocenę bardzo dobrą: uczeń potrafi wymienić prawie wszystkie konkurencje starożytne i krótko je opisać, używając zwrotów wywodzących się z kultury antycznej, zna zasady bezpiecznego użycia dysku i oszczepu, zna ogólnie zasady rywalizacji i wieńczenia zwycięzców, zauważa związki pomiędzy ideą starożytną i współczesną igrzysk, potrafi wymienić polskich mistrzów olimpijskich związanych z konkurencjami programu, potrafi pomagać w organizacji zawodów wzorowanych na starożytnych.

Na cenę dobrą: uczeń zna podstawowe pojęcia programu związane z nomenklaturą antyczną, rozróżnia rodzaje biegów i dyscypliny pentatlonu, zna zasady bezpieczeństwa na zajęciach z rzutu dyskiem i oszczepem, zauważa związki pomiędzy sportem starożytnym i współczesnym, potrafi wymienić kilku polskich mistrzów olimpijskich.

Na ocenę dostateczną: uczeń słabo opanował pojęcia związane ze sportem starożytnym, zna tylko podstawowe zasady rywalizacji, wymaga wsparcia w rozumieniu kolokacji sportu starożytnego i współczesnego, wykonuje z dużymi błędami podstawowe czynności związane z uczestnictwem w zajęciach.

Na ocenę dopuszczającą: uczeń zna wyłącznie podstawowe reguły i zasady dotyczące sportu starożytnego, stosuje je z dużą pomocą nauczyciela, nie potrafi samodzielnie wykonać prostych czynności związanych z udziałem w programie, nie orientuje się w nazewnictwie antycznym i współczesnym, jest niesamodzielny, ćwiczy niechętnie z rażącymi błędami, nie ma wiedzy o polskich mistrzach olimpijskich.
B/ sposoby oceny

W ocenianiu nauczyciel stosuje własny PSO, dostosowując go do treści programu, uwzględniając wypracowane i realizowane przez siebie założenia w obszarach systematyczności, aktywności, umiejętności i wiedzy.

VI. Opis planowanej procedury i narzędzi ewaluacyjnych

Celem zajęć jest wykształcenie trwałych nawyków dbałości o własne zdrowie fizyczne i psychiczne poprzez udział w zajęciach wzorowanych na antycznych. Ta niekonwencjonalna metoda ma na celu wyzwolenie dodatkowej motywacji do udziału w zajęciach rekreacyjnych jako działalności o tradycjach wywodzących się ze starożytności. Program ma przygotować młodzież do innego, bardziej humanistycznego spojrzenia na sprawy sportu i rywalizacji międzyludzkiej.

Proponuję przygotowanie ewaluacji ukierunkowanej na zbadanie efektów prowadzonych zajęć.

Ewaluacja zostanie przeprowadzona za pomocą ankiety, arkusza zdań niedokończonych oraz obserwacji uczestniczącej z zastosowaniem arkusza obserwacyjnego oraz technik projekcyjnych. Zebrane informacje zostaną poddane badaniu ilościowemu i jakościowemu. Analiza jakościowa obejmować będzie pytania otwarte w arkuszu zdań niedokończonych oraz wnioski z obserwacji uczestniczącej. Analiza ilościowa będzie dotyczyć pytań zamkniętych ankiety. Subiektywne wypowiedzi, opinie oraz oceny uczestników zajęć będą miały istotne znaczenia ewaluacyjne dla prowadzącego zajęcia.

Wnioski z przeprowadzonej ewaluacji będą wykorzystywane na bieżąco w celu poprawienia jakości programu, aby lepiej odpowiadał on oczekiwaniom i potrzebom uczestniczącej w zajęciach młodzieży.

Arkusz zdań niedokończonych

  1. W trakcie zajęć najbardziej podobało mi się……………………………………………………………………..
  2. W trakcie zajęć nie byłem/am zadowolony/a z tego, że……………………………………………………
  3. Najwięcej problemów miałem/am z ……………………………………………………………………………
  4. Wydaje mi się, że zajęcia tego typu są…………………………………………………………………………
  5. Twoje uwagi dotyczące zajęć………………………………………………………………………

Ankieta

Proszę o anonimowe wypełnienie ankiety. Jeżeli zgadzasz się ze stwierdzeniem, zaznacz stopień zgodności według skali: zdecydowanie tak -7, tak -6, raczej tak -5, nie mam zdania -4, raczej nie – 3, nie – 2, zdecydowanie nie – 1

 

Pytania ankiety                                                           Stopień według skali od 7 do 1

  1. Znam starożytne dyscypliny olimpijskie…………..
  2. Potrafię wymienić różnice pomiędzy biegami starożytnymi a współczesnymi………………………
  3. Znam polskich mistrzów olimpijskich w biegach i konkurencjach LA……………………………………
  4. Znam starożytne i współczesne komendy startowe w konkurencjach biegowych…………………
  5. Wiem z jakich dyscyplin składa się pentatlon starożytny……………………
  6. Wiem jak przebiega wyłanianie zwycięzcy w pentatlonie…………………
  7. Znam zasady bezpiecznego używania dysku i oszczepu……………………
  8. Znam przebieg pięciodniowych igrzysk w Olimpii……………………………..
  9. W czasie uczestnictwa w programie rywalizowałem według zasad fair play……………………….
  10. Rozumiem jak tradycja olimpijska ewoluowała na przestrzeni wieków aż do czasów współczesnych………………………………………………………………….
  11. Uważam, że uczestnicząc w Starożytnych Igrzyskach Młodzieży mogę czuć się kontynuatorem antycznych zmagań olimpijskich………..

VII. Literatura przedmiotu

  1. Banach J., Gra planszowa- Igrzyska w Olimpii, „Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne” Nr 5/ 2011
  2. Dobrowolski W., Sport i Igrzyska Olimpijskie w Starożytności, Muzeum Narodowe, Warszawa 2004
  3. Gostkowski R., Sport w Starożytności, PZWS, Warszawa 1960
  4. Górski P., Kulisy Olimpiad od Aten do Barcelony, Almapress Warszawa, 1992
  5. Kunicki B. , Leksykon antycznego sportu, Gorzów Wielkopolski, 1999
  6. Lipiec J., Filozofia olimpizmu, Sprint, 1999
  7. Lipiec J., Pożegnanie z Olimpią, Wydawnictwo Fall, Kraków, 2007
  8. Lipoński W, Lipoński S., Polacy na olimpiadach, Publicat, 2008
  9. Lipoński W., Encyklopedia sportów świata, Oficyna Wydawnicza Atena , 2001
  10. Lipoński W., Humanistyczna Encyklopedia Sportu, Sport i Turystyka, 1987
  11. Lipoński W., Od Aten do Atlanty, Oficyna Wydawnicza Atena, 1996
  12. Lipoński W., Polacy na olimpiadach, 2000
  13. Łanowski J., Święte Igrzyska Olimpijskie, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2000
  14. Miller S., Starożytni Olimpijczycy,  PIW,  Warszawa 2006
  15. Młodzikowski G., 20 olimpiad ery nowożytnej. Idee i rzeczywistość, Warszawa 1973
  16. Parandowski J., Dysk olimpijski, Czytelnik, Warszawa 1977
  17. Parnicki-Pudełko S., Olimpia i olimpiady, Poznan 1964
  18. Pauzaniasz,  Wędrówka po Helladzie, Na olimpijskiej bieżni i w boju, księga V, VI i IV, Ossolineum,  Wrocław2004
  19. Podstawa programowa z komentarzami tom 8 wychowanie fizyczne i edukacja dla bezpieczeństwa, MEN 2010
  20. Porada Z., Starożytne  i nowożytne igrzyska olimpijskie, KAW, 1980
  21. Porada Z., Zimowe igrzyska olimpijskie 1924 – 2006, Wydawnictwo Fall, 2007
  22. Rotkiewicz M., Światło Olimpii, Heliodor, Warszawa 2011
  23. Rydel L., Ferenike i Pejsidoros, Nasza księgarnia 1970
  24. Skrzypek E., 500 zagadek olimpijskich, Warszawa 1984
  25. Swaddling J., Starożytne Igrzyska Olimpijskie, Axis, Poznań 2004,
  26. Szczepański J., Od Olimpii do olimpiad, Wydawnictwo Literackie Kraków, 1980
  27. Tomaszewski B., Dziesięć moich olimpiad, KAW, 1980
  28. Zuchora K., Dalekie i bliskie krajobrazy sportu, WSiP, 1996
  29. Zuchora k., Edukacja olimpijska, Warszawa 2006
  30. Zuchora K., Olimpizm i sport w szkole, „Lider” Nr 3/2011
  31. Zuchora K., Serce sportu zaczęło bić w starożytnej Grecji, „Olimpionik” Nr 1(4) 2011

Igrzyska olimpijskie – tradycja i współczesność

Załącznik nr 1

Treści nauczania: III c / 1 – edukacyjna gra planszowa

  • Plansza do gry „Igrzyska w Olimpii”
  • Fabuła gry
  • Dodatek edukacyjny

Wszystkie materiały dostępne są w zakładkach: „Gra planszowa”  i jej podstronach: plansza do gry, fabuła gry, dodatek edukacyjny, na stronie: https://wflokrzeszowice.wordpress.com/

 

Igrzyska olimpijskie – tradycja i współczesność

Załącznik nr 2

 

Treści III c/6: regulamin „Starożytnych igrzysk olimpijskich w szkole” ”

Przykładowa wersja dla szkoły ponadgimnazjalnej :

Obok zasadniczej części programu według treści( IIIa 1-4, IIIb 1-5, IIIc 1,3,4,5,7), wprowadza się elementy współczesne, nawiązujące do decyzji ze 121 Sesji MKOL dotyczącej wprowadzenia do rodziny sportów olimpijskich gry w golfa od 2016 roku.

„Starożytne igrzyska olimpijskie w szkole – Golf i Igrzyska 2013- 2016”

Regulamin

  1. Organizator: UKS „Fairway” Krzeszowice, Liceum w Krzeszowicach.
  2. Cele
  • Upowszechnianie idei olimpijskiej  i rywalizacji sportowej w oparciu o wzory antyczne.
  • Upowszechnienie wiedzy  o polskich olimpijczykach, ich sukcesach i wkładzie w rozwój sportu w Polsce.
  • Promowanie humanistycznych wartości sportu poprzez upowszechnianie zasad fair play utożsamianych z ideą olimpijską.
  • Popularyzowanie golfa jako sportu olimpijskiego.
  • Przedstawienie wartości edukacyjnych i wychowawczych gry w golfa i jej promocja na lekcjach wychowania fizycznego.
  • Ukazanie piękna sportów lekkoatletycznych /biegi, skok w dal, rzut dyskiem i oszczepem/ poprzez sięgnięcie do ich humanistycznych korzeni związanych z najwspanialszymi tradycjami greckiej kultury antycznej.
  • Wyłonienie liderów sportu szkolnego w lekkoatletyce i golfie.
  • Promocja talentów plastycznych i teatralnych młodzieży w oparciu o twórczość związaną z tradycją olimpijską.
  •  Kształtowanie zamiłowania do  dokumentacji  imprez sportowych.
  • Promocja nowych narzędzi edukacyjnych w zakresie wychowania fizycznego.
  • Promocja walorów zdrowotnych wysiłku na świeżym powietrzu.
  • Zagospodarowanie wolnego czasu młodzieży.

Termin: maj/czerwiec 2013/ dla Liceum w Krzeszowicach

Uczestnicy: szkoły na III lub IV poziomie kształcenia /gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne/. W zależności od koncepcji może to być impreza klasowa, międzyoddziałowa, szkolna lub międzyszkolna. Priorytet mają szkoły posiadające w swojej ofercie edukacyjnej zajęcia z golfa, za wyjątkiem szkół sportowych.

      Program

1  Otwarcie Starożytnych Igrzysk Młodzieży, przysięga zawodników i sędziów

2  Zawody na stadionieagon gymniczny

  • Biegi: dromos, diaulos, dolichos dla dziecząt i chłopców
  • Pentatlon: halma, acontisma, dromos, discobolia, pale
  • Hoplites dromos

 Zawody na polu golfowym – 6 dołkowa akademia golfa par 18

  •  Turniej „Golf i Igrzyska”  w kategorii dziewcząt i chłopców
  • Turniej „Golf – start” w kategorii dziewcząt i chłopców

4  Konkursy

  • Konkurs recytatorski: XXIII księga Iliady Homera opisująca igrzyska Greków pod Troją po śmierci Patroklesa– agon teatralny
  • Konkurs wiedzy o starożytnych igrzyskach w Olimpii i o polskich medalistach nowożytnych igrzysk olimpijskich „Starożytność i współczesność”
  • Turniej na planszowych grach edukacyjnych: „Starożytne Igrzyska w Olimpii”
  • Konkurs plastyczny na najpiękniejszą tarczę do biegu hoplites dromos

5  Imprezy towarzyszące

  • Nauka gry w golfa i konkursy związane z golfem
  • Pokaz walki w pankratione starożytnym /połączenie zapasów i boksu/
  • Konkurs fotograficzny „Moje pierwsze igrzyska olimpijskie”
  • Konkurs fotograficzny „Golf na Igrzyskach”

/konkursy fotograficzne mają być relacją z imprezy/

  • Wystawa nagrodzonych prac fotograficznych w budynku Liceum i na specjalnej stronie internetowej Starożytnych Igrzysk Młodzieży
  • Koncert rockowego zespołu „Loża Oburzonych” z Liceum w Krzeszowicach
  • Wirtualne Altis – wykonanie strony internetowej dla upamiętnienia zwycięzców i uczestników igrzysk /prawo do pieśni i posągu/, gdzie zaprezentowane zostaną też wyniki konkursów fotograficznych i relacje z igrzysk

Nagrody

Medale i dyplomy za pierwsze 3 miejsca otrzymują najlepsi zawodnicy w poszczególnych konkurencjach

Tylko zwycięzcy w konkurencjach igrzysk, zdobywcy pierwszego miejsca, zostaną uhonorowani wieńcem z gałązki oliwki  na znak prymatu w swojej konkurencji

W pentatlonie wszyscy startujący zawodnicy otrzymują dyplom i medal za uczestnictwo

Wszyscy uczestnicy i zwycięzcy konkurencji igrzysk  zostaną upamiętnieni na specjalnej stronie internetowej igrzysk /prawo do pieśni i posągu/

Imieniem zwycięzcy dromosu zostanie nazwana olimpiada /czas do następnych igrzysk/ w kolejnym roku – miano epomyna

Dla zwycięzców wszystkich organizowanych imprez towarzyszących organizatorzy przewidują pamiątkowe dyplomy

Uwagi

Do konkurencji igrzysk zalicza się konkurs recytatorski jako agon teatralny

Nie zapisuje się najlepszych rezultatów ani rekordów w poszczególnych konkurencjach

Turniej golfowy oceniany jest w kategorii brutto

Konkursy fotograficzne oceni niezależne jury. Czas na nadesłanie prac – 7 dni. Prace konkursowe /10 zdjęć/ autorzy zgadzają się wystawić na wystawie szkolnej i zezwalają na ich publikacje na stronie internetowej Liceum i na stronie poświęconej igrzyskom

Nagrody dla zwycięzców w konkursach fotograficznych zostaną wręczone w terminie późniejszym

Nauczyciele przebywający z młodzieżą na igrzyska, pomagają w dbaniu o kulturalne zachowanie uczestników i kibiców. W trakcie imprezy mogą też pełnić funkcje sędziowskie

Szkoły uczestniczące w igrzyskach i turnieju golfowym przyjeżdżają na koszt własny i pokrywają wyżywienie swoich uczniów

W kwestiach spornych oraz wszystkich innych, nie podanych w regulaminie głos, rozstrzygający należy do organizatora

Program imprezy może zostać zmodyfikowany ze względów organizacyjnych, finansowych, pogodowych lub innych nieprzewidzianych warunków


[1]Zuchora K., Serce sportu zaczęło bić w starożytnej Grecji, „Olimpionik” Nr 1(4) 2011 s.8-9

[2] Ruszcyc F., w: Dobrowolski W. Sport i Igrzyska Olimpijskie w Starożytności, Muzeum Narodowe Warszawa 2004 s.9