Fabuła gry


Edukacyjna gra planszowa

gieg3

STAROŻYTNE IGRZYSKA W OLIMPII

Od 776 roku p.n.e. co 4 lata w greckiej Olimpii mają miejsce obchody ku czci Zeusa połączone z agonami– zawodami. Olimpia to sanktuarium Zeusa. Tam w świętym gaju –Altis odbywają się uroczystości religijne a na stadionie i hipodromie – zawody. Podczas gry weźmiesz udział w pięciodniowych igrzyskach.

Gra oparta jest wyłącznie na faktach, mało znanych współcześnie a zarazem bardzo ciekawych i niekiedy zaskakujących. Podczas gry będziesz staczał pojedynki z rywalami, walczył z przeciwnościami i z własnymi słabościami. Aby wygrać musisz też liczyć na przychylność losu…!

Do fabuły dołączone są ciekawostki historyczne i wyjaśnienie pojęć używanych w grze oraz chronologia autentycznych wydarzeń związanych z igrzyskami starogreckimi. Nie trzeba ich jednak znać,  aby rozpocząć grę.

Jak grać?

W grze mogą brać udział dwie, trzy lub cztery osoby. Twoim zadaniem jest rzucać kostką i przesuwać się do przodu o liczbę wyrzuconych oczek tak, aby jak najszybciej przejść całą planszę i tryumfować zdobywając wieniec z gałązek oliwnych przynależny zwycięzcom olimpijskim. Kiedy trafisz na ponumerowane pola oznaczone kolorem zielonym, czerwonym lub niebieskim przeczytaj i wykonaj polecenie przypisane do tego pola. Znajdziesz go w fabule gry pod właściwym numerem, który jest umieszczony  polu na którym stoi Twój pionek.

Pola niebieskie: musisz się na nich zawsze zatrzymać bez względu na ilość wyrzuconych oczek i w następnej kolejce wykonać zadanie, aby wędrować dalej

Pola zielone: jeżeli zatrzymasz swojego pionka na tym polu , przeczytaj polecenie i wykonaj zadanie. To wzmocnienie twojej pozycji w grze.

Pola czerwone: jeżeli zatrzymasz swojego pionka na tym polu, przeczytaj polecenie i wykonaj zadanie. To utrudnienie gry.

Losowanie kolejności startu: zawodnicy stawiają pionki na kolorowych kołach z numerem 1 znajdujących się w lewym dolnym rogu planszy i losują kolejność ciągnąc losy oznaczone literami alfabetu A, B, C, D. Zawodnik, który wylosował pierwszeństwo /litera A/ zaczyna czytać fabułę gry i wykonuje polecenie dla pola oznaczonego numerem 1. Powodzenia!

Fabuła gry

 1 Spondoforowie wyruszają z Olimpii i wędrują po Grecji zapowiadając zbliżające się igrzyska i ogłaszają ekecheirię – pokój na czas igrzysk. Rzucasz kostką aż przejdziesz całą Helladę. Aby bezpiecznie wystartować wypowiadasz na głos: „Pokój na czas igrzysk” i rzucasz kostką.
2 Olimpia – wypowiadasz:„Olimpia, igrzyska ku czci Zeusa” i awansujesz o 6 pól do przodu.
3 Nemea – wypowiadasz:Nemea, igrzyska ku czci Zeusa” i awansujesz o5 pól do przodu
4 Korynt – wypowiadasz:„Korynt, igrzyska ku czci Posejdona” i awansujesz o 5 pól do przodu
5 Delfy – wypowiadasz:„Delfy, igrzyska ku czci Apollina” i awansujesz o 6 oczek
6  Mieszkańcy greckich polis wysyłają swoich reprezentantów na igrzyska. Wcześniej zawodnicy ślubują solidnie trenować przez 10 miesięcy. Ten czas pokonujesz w 3 rzutach kostką /trzy razy pod rząd – wypaść musi 10 lub więcej oczek/ .Jeśli jest mniej niż 10 oczek to rzuty powtarzasz w następnej kolejce. Aby przesunąć pionka wypowiadasz: „Dziesięciomiesięczny trening przed igrzyskami i stawiasz go w miejscu, które jest sumą trzech rzutów kostką.
7  Pokonałaś trud wielomiesięcznego treningu. Teraz wędrujesz do Elidy, do jej stolicy Elis, gdzie bierzesz udział w 30 – dniowym treningu w gimnazjonie. Tam musisz  ćwiczyć pod nadzorem hellanodikai – trenerów-sędziów. Wypowiadasz na głos: „Trzydziestodniowy trening w Elidzie” i przesuwasz się o 3 pola do przodu.
8  W czasie treningu nie przestrzegasz diety obowiązującej zawodników. Cofasz się o 2 pola.
9  Twoje postępy w treningu nie zadawalają trenerów, jesteś leniwy i otrzymujesz chłostę od alytes.  Cofasz się o 2 pola, chyba że wypowiesz na głos:„Hellanodikai – sędziowie igrzysk”.
10  Jesteś chwalony przez trenerów za postępy w ćwiczeniach. Przechodzisz przez gimnazjon i wchodzisz do palestry, gdzie doskonalisz się w zapasach, boksie i pankratione. Awansujesz o 5 oczek. Ale wcześniej wypowiedz: „Gimnazjon i palestra – miejsca do ćwiczeń”.
11 W palestrze musisz stoczyć wygraną walkę, aby zostać zakwalifikowanym do igrzysk. Rzucasz dwa razy kostką – pierwszy raz za siebie, drugi raz rzucasz dla przeciwnika. Jeżeli wyrzucisz więcej oczek niż przeciwnik to wygrałeś walkę. Jeżeli był remis lub wyrzuciłeś mniej oczek to próbujesz w następnej kolejce. Po zwycięskiej walce jeszcze raz rzucasz kostką, aby zacząć uroczysty dwudniowy marsz ku Olimpii. Przesuwasz się o liczbę wyrzuconych oczek.
12 Pletrion to przedsionek Olimpii. Jesteś już pewien, że wystąpisz w igrzyskach. Awansujesz o 4 oczka.
13 Hellanodikai – trener i sędzia w jednej osobie zarzuca ci, że oszczędzasz się na treningu. Dostajesz karę chłosty i cofasz się o 2 pola.
14 Hellanodikai chwali cię za solidny trening. Wypowiedz: „Skrobaczka i aryballos”. Awansujesz o 5 pól.
15  Następuje dwudniowy 58 km marsz do Olimpii. Idą sędziowie, zawodnicy, trenerzy, zaprzęgi konne, jeźdźcy. Na granicy Elis i Olimpii przy źródle Piera następuje odpoczynek i rytualne oczyszczenie zawodników przed igrzyskami. Składasz ofiarę z dzika i awansujesz o 4 pola. Wypowiedz jednak wcześniej hasło: „Dwudniowy święty marsz do Olimpii”.
16 Z daleka widać już wspaniałą świątynię Zeusa – jeden z 7 cudów świata starożytnego. W niej znajduje się 12 metrowy posąg Zeusa dłuta Fidiasza, zbudowany ze złota i kości słoniowej. Wypowiedz:  „Świątynia Zeusa”i za to ustaw pionka na polu numer 17.
17 Wchodzisz do Altis – świętego gaju Zeusa w Olimpii.  Wypowiadasz: „Pierwszy dzień igrzysk” i przesuwasz się o jedno pole.
18  Do igrzysk mogą być dopuszczeni tylko obywatele pochodzenia greckiego i nie okryci hańbą zbrodni. Ci, którzy przygotowywali się sumiennie przez 10 miesięcy i odbyli 30 – dniowy trening w Elidzie pod okiem hellenodikai. Spełniasz te warunki i awansujesz o 4 oczka.
19 Dom Rady – Buleuterion, miejscegdzie odbywa się przysięga zawodników i sędziów. Przysięgają przed Zeusem HORKIOS /Zeus Przysiąg/ uczciwie rywalizować a sędziowie sprawiedliwie oceniać zawody. Cofasz się o 2 oczka chyba, że wypowiesz:„Przysięga zawodników i sędziów. Wtedy zostajesz na miejscu.
20 Składasz ofiarę na jednym z 60 ołtarzy Zeusa i wróżysz  z wnętrzności zwierząt – okropne! Tracisz kolejkę.
21 Wędrując po Altis pełnym pamiątek po tryumfatorach igrzysk. Czytasz inskrypcje na ich pomnikach, co dodaje ci skrzydeł i awansujesz o 3 pola.
22 Spotykasz się z „egsegetes” – zawodowym przewodnikiem po Olimpii. Rzucaj kostką! Jeżeli wyrzucisz parzystą liczbę oczek to musisz iść razem z nim skręcając w lewą stronę. Jak wyrzucisz nieparzystą liczbę oczek idziesz swoja drogą i przesuwasz się o tyle oczek, ile wyrzuciłeś.
23  Wędrujesz z przewodnikiem na grób Pelopsa, postaci półmitycznej. To on wg jednego z mitów zapoczątkował olimpijskie agony. Zyskujesz 5 oczek, ale wcześniej wypowiedz: „Mit o Pelopsie”.
24 Przechodzisz obok wielkiego ołtarza Zeusa. Tutaj odbywają się największe uroczystości. Słuchasz opowieści o hekatombie – ofierze ze 100 wołów składanej w 3 dniu igrzysk. Tracisz czas i jedną kolejkę.
25 Oglądasz palestrę olimpijską. Tu ćwiczą zapaśnicy i bokserzy i pankratiaści. Zamiast trenować oglądasz ich próbne  zmagania i tracisz 2 oczka w następnym  rzucie.
26 Oglądasz gimnazjon w Olimpii. Tu zawodnicy ćwiczą konkurencje biegowe. Awansujesz o 5 pól.
27  W oddali widziszPrytanejon. To tam zwycięzcy ucztują w 5 dniu igrzysk. To motywuje Cię do działania, wypowiadasz: „Prytanejon” iawansujesz o 5 oczek.
28 Twój egsegetes pokazuje ci Świątynię Hery – HERAJON i opowiada o igrzyskach herajskich odbywanych również co cztery lata /tylko jedna konkurencja: bieg na ¾ stadionu/, w których uczestniczyły wyłącznie kobiety. Zamyśliłeś się i cofasz się o 5 oczek. Jeżeli jednak wypowiesz: „Igrzyska herajskie  – igrzyska kobiet” możesz zostać na miejscu.
29 Pierwsze zmagania na igrzyskach to konkurs heroldów i trębaczy. Aby zwyciężyć musisz wyrzucić 5 oczek.  Jeżeli ci się to uda,  awansujesz o 5 oczek. Jeżeli nie, to zostajesz w miejscu. W następnej kolejce wędruj dalej bez starania się o zwycięstwo.
30 Pod koniec pierwszego dnia igrzysk obserwujesz zawody chłopców w biegu, boksie i zapasach. Tracisz cenny czas, siły i jedną kolejkę stojąc w popołudniowym słońcu.
31 Idąc dalej mijasz aleję posążków Zanes. Są one ufundowane z kar pieniężnych nałożonych na zawodników, którzy oszukiwali w czasie igrzysk. Za karę musieli wystawić posągi Zeusowi. Niech to sprawi, że będziesz walczył uczciwie w tej grze i dobrze się bawił. Masz dodatkowy rzut kostką,  ale najpierw wypowiedz: „Zanes – posążki Zeusa”.
32 Idąc na stadion w Olimpii zauważasz skarbce miast greckich. Jest ich 12. Wracasz, aby je dokładnie obejrzeć. Cofnij się o 2 pola.
33 Wypowiadasz:„Drugi dzień igrzysk – wyścigi na hipodromie i pięciobój starożytny” i rzucasz kostką.
34 Wypowiadasz: „Wyścigi rydwanów” i masz dodatkowy rzut kostką!
35  Wspólny start z urządzenia startowegopowoduje, że nabrałeś dużej prędkości. Awansujesz o 6 oczek, jeżeli powiesz na głos: Afesis – urządzenie startowe na hipodromie”.
36  Przy nawrocie obok słupa zostałeś zablokowany. Cofasz się o 3 pola.
37  Uważaj na zakrętach! Świetnie skróciłeś zakręt tuż przy słupie, ale byłeś o krok od wypadku. Ryzyko się opłaciło. Przesuwasz się o 5 pól.
38 „Strach dla koni”. Tu znajduje się ołtarz Taraksipossa. Miałeś pecha! Nie złożyłeś mu ofiary przed wyścigiem i dlatego konie wystraszyły się i poniosły. Wracasz na pole nr 33.
39 Słyszysz głos trąbki ostatniego okrążenia. Awansujesz o 3 oczka.
40 Wypowiadasz:  „Pentatlon – bieg na jeden stadion” i rzucasz kostką. Bez tego hasła nie możesz rozpocząć rywalizacji.
41 Wyrzuciłeś 1 lub 2 co oznacza falstart. Dostajesz chłostę rózgą po plecach i wracasz na start na pole 40. Wystartuj następnym razem z minimum 3 oczkami na kostce.
42 Biegnący przed tobą rywal zranił  bosą nogę, co się często zdarza na bieżni. Wygrywasz ten bieg i awansujesz o 5 pól.
43  Świetnie rozłożyłeś siły. Dodaj sobie 3 oczka. Wcześniej jednak wypowiedz hasło: „Długość stadionu  192 m”
44 Skok w dal. Aby awansować musisz pokonać rywala. Najpierw rzucasz kostką za siebie potem za przeciwnika. Jeżeli zwyciężyłeś wypowiedz: „Skok w dal”  i  rzuć trzeci raz kostką zmierzając dalej w kierunku pozostałych konkurencji.  Pokonaj tyle oczek ile udało ci się wyrzucić  na kostce. Jeżeli przegrałeś walczysz w następnej kolejce.
45 Rzut oszczepem. Walczysz aż do zwycięstwa jak w poprzedniej konkurencji. Pamiętaj o wypowiedzeniu hasła: „Rzut oszczepem”
45 Rzut dyskiem. Musisz pokonać rywala i wyrzucić więcej oczek niż twój przeciwnik. Zasady takie jak poprzednio. Wypowiedz: „Rzut dyskiem”.
47 Zapasy. Musisz pokonać rywala i wyrzuć więcej oczek niż twój przeciwnik. Zasady takie jak poprzednio. Wypowiedz: „Zapasy”.
48 Trzeci dzień igrzysk. Dzisiaj uroczystości ku czci Zeusa i biegi na stadionie. Rzuć kostką. Jeżeli wyrzucisz nieparzystą liczbę oczek to przesuwasz się o jedno pole do przodu, a jak parzystą liczbę oczek to o 2 oczka do przodu.
49 Bierzesz udział w składaniu ofiar Zeusowi.  Jesteś w rytualnej procesji. W następnej kolejce wyrzuć minimum 3 oczka, aby awansować na start biegu na jeden stadion /dromos/ zaczynający się na polu numer 51. W przeciwnym razie zostajesz na miejscu.
50 Wspólnie z Elejczykami składasz Zeusowi ofiarę ze 100 wołów tzw. hekatombę. W następnej kolejce musisz wyrzucić co najmniej 2 oczka i powiedzieć: „Hekatomba”, aby znaleźć się na miejscu startu do biegu na jeden stadion na polu o numer 51.
51 Bieg na jeden stadion. Przed rzutem kostką wypowiedz antyczną komendę startową: „Apite dromos”  za co otrzymasz 3 dodatkowe oczka. Dolicz je sobie do wyniku rzutu kostką!
52 Patrzysz na Chamyne, kapłankę Demeter – jedyną kobietę, która obserwuje igrzyska ze swojego ołtarza tuż przy bieżni stadionu. Tracisz przez to rytm biegu i cofasz się o 2 pola.
53 Bieg podwójny. Przed rzutem kostką wypowiadasz: „Apite diaulos”i rzucasz kostką. Zawsze odejmujesz 1 oczko od wyniku. Za wypowiedzenie hasła dodajesz sobie 2 oczka do pierwszego rzutu kostką.
54 Bieg długi! Przed rzutem kostką wypowiedz:Apite dolichos” i wystartuj w biegu na 20 stadionów. Przesuwasz się dalej tylko wtedy, gdy wyrzucisz nieparzyste liczby na kostce  1,3 lub5. W pozostałych przypadkach zostajesz na miejscu. Za wypowiedzenie hasła możesz sobie dodać 2 oczka, gdy tylko wyrzucisz pierwszy raz ich nieparzystą liczbę oczek  i będziesz się mógł przesunąć do przodu.
55 Dzień czwarty igrzysk.  Wypowiadasz: „Czwarty dzień igrzysk, sporty walki ”i dopiero rzucasz kostką.
56 Pojedynek bokserski. Musisz go wygrać. Rzucasz kostką  za siebie, potem za rywala. Jeżeli wygrasz, przesuwasz  swojego pionka o wyrzuconą liczbę oczek zwycięskiego rzutu. Jeżeli przegrasz, zostajesz na miejscu i próbujesz wygrać pojedynek w następnej kolejce.
57 Wylosowałeś wolny los. Wypowiedz: „Ephedros”,co oznacza „Zwycięstwo bez walki”. Przesuń się o 2 pola.
58 Zapasy. Twój rywal jest wymagający. Musisz wygrać! Rzucasz trzykrotnie kostką i sumujesz liczbę oczek. Potem robisz to w imieniu twojego przeciwnika. Po zwycięstwie rzuć jeszcze raz kostką i przesuń swój pionek do przodu zgodnie z jej wskazaniem. Jeżeli przegrasz zostajesz na  miejscu i próbujesz wygrać pojedynek w następnej kolejce.
59 Wylosowałeś wolny los. Wypowiedz: „Ephedros” co oznacza „Zwycięstwo bez walki”. Przesuń się o 2 pola do przodu.
60 Pankration.Rzucasz kostką za siebie potem za rywala. Musisz go pokonać minimum różnica 2 oczek. Jeżeli potrafisz to zrobić to przesuwasz się o 2 oczka.  Jeżeli nie, to zostajesz w miejscu i próbujesz w następnej kolejce.
61 Ostatnia konkurencja igrzysk w Olimpii to hoplites dromos – bieg z tarczą. W tym biegu odejmujesz 2 oczka od wyniku rzutu. Jak wyrzucisz 1 lub 2 zostajesz w miejscu. Dwa razy możesz uzyskać uwolnienie od tego ciężaru, jeżeli wypowiesz:„Kala ta halepa”,  co oznacza: Im większy wysiłek, tym większa satysfakcja. Rzucaj kostką. Powodzenia!
62  Piąty dzień igrzysk to ceremonia wręczania wieńca oliwnego tryumfatorom igrzysk w przedsionku świątyni Zeusa. Wypowiedz: „Wieniec z gałązek oliwnych”i rzucaj kostką. W przeciwnym razie  zostajesz w miejscu.
63 Spoglądasz na najstarsze drzewo oliwne o nazwie kalistefanos rosnące obok świątyni Zeusa. Z niego są ścinane gałązki na wieńce dla zwycięzców. Zapatrzyłeś się! Tracisz kolejkę  przed samym finałem gry.
64 Wsłuchujesz się w pieśni pochwalne na cześć zwycięzców tzw. epinikiony.Wypowiedz: „Epinikion i przesuń się o 1 pole do przodu.
65 Jesteś zwycięzcą. Masz prawo do wieńca i pomnika. Zyskałeś nieśmiertelną sławę olimpijskiego zwycięzcy! Gratulacje! Koniec gry.

Źródła ilustracji:

1. Ołtarz Zeusa w Altis: Swaddling J.: Starożytne Igrzyska Olimpijskie, s. 16, Poznań 2004 Axis

2. Świątynia Zeusa w Altis: Swaddling J.: Starożytne Igrzyska Olimpijskie, s. 17 Poznań 2004, Axis.

3. Grafika waz greckich: http://www.perseus.tufts.edu/Olympics/

4. Pozostała grafika wykonana została przez autora.